Cel działania 

Cel działania to modernizacja gospodarstw rolnych w celu zwiększenia ich
efektywności poprzez lepsze wykorzystanie czynników produkcji, w tym
wprowadzenie nowych technologii produkcji, poprawę jakości produkcji, różnicowanie
działalności rolniczej, a także zharmonizowanie warunków produkcji rolnej
z wymogami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, higieny produkcji oraz
warunków utrzymania zwierząt.

Podstawa prawna 

Art. 20 lit. b) ppkt i) i art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20
września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski
Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L
277/1 z 21.10.2005 r.).
Art. 17 oraz pkt 5.3.1.2.1 załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006
ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski
Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L
368/15 z 23.12.2006 r.).

Uzasadnienie

Gospodarstwa rolne w Rzeczpospolitej Polskiej są w trakcie dostosowywania się do warunków funkcjonowania na Jednolitym Rynku Unii Europejskiej. Konieczne jest wsparcie finansowe inwestycji mających na celu poprawę konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez modernizację technicznej infrastruktury produkcyjnej, dostosowanie profilu, skali i jakości produkcji do potrzeb rynku, poprawę bezpieczeństwa żywności, poprawę warunków utrzymania zwierząt, ochrony środowiska lub bezpieczeństwa pracy.

Zakres działania

Pomoc jest udzielana na inwestycje dotyczące modernizacji lub rozwoju pierwotnej
produkcji roślinnej lub zwierzęcej, z wyłączeniem produkcji leśnej i rybnej. Operacje
mogą dotyczyć produkcji produktów żywnościowych jak i nieżywnościowych (w tym
produktów rolnych wykorzystywanych do produkcji energii odnawialnej), a także
przygotowania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych 
wytwarzanych w gospodarstwie. W zakres operacji mogą wchodzić inwestycje
związane z wytwarzaniem i wykorzystywaniem energii ze źródeł odnawialnych na
potrzeby prowadzenia produkcji rolnej.

Pomoc może być przyznana na inwestycje, mające na celu dostosowanie
gospodarstwa do standardów, wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej:

1) obowiązujących – pod warunkiem, że inwestycję podejmuje beneficjent
działania „Ułatwienie startu młodym rolnikom” zgodnie z biznesplanem,
a dostosowanie gospodarstwa rolnego nastąpi przed upływem 36 miesięcy od
dnia podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego;
2) nowowprowadzonych - pod warunkiem, że dostosowanie nastąpi w terminie
nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia, w który dany standard stał się
obowiązujący.

Opis wymogów i celów w zakresie zwiększenia ogólnych wyników
gospodarstw

Pomoc przyznaje się na inwestycję, która:

1) przyczyni się do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa:
a) wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA),
w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub
wprowadzenia innowacji, zmiany profilu lub skali produkcji, poprawy
jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, lub
b) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie ochrony środowiska, lub
c) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie warunków utrzymania
zwierząt, lub
d) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie higieny i bezpieczeństwa
produkcji, lub
e) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie infrastruktury drogowej,
2) spełnia wymagania określone przepisami prawa;
3) jest uzasadniona pod względem wysokości kosztów;
4) nie ma charakteru inwestycji odtworzeniowej.

Gospodarstwo, którego dotyczy inwestycja, jest żywotne pod względem
ekonomicznym (wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi co najmniej
równowartość 4 ESU) i jest prowadzone przez osobę posiadającą odpowiednie
kwalifikacje zawodowe. W przypadku osób fizycznych będących beneficjentami
działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego PROW 2007-2013 dopuszcza
się przyznanie pomocy osobie nieposiadającej wymaganych kwalifikacji zawodowych
pod warunkiem, że uzyska ona odpowiednie wykształcenie w terminie określonym
w związku z przyznaniem pomocy w ramach działania „Ułatwianie startu młodym
rolnikom”.

Gospodarstwa rolne przejmowane przez beneficjentów działania „Ułatwianie startu
młodym rolnikom” wymagają znacznych nakładów inwestycyjnych, w tym
związanych z podjęciem produkcji rolnej. W związku z powyższym konieczne jest
umożliwienie beneficjentom działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”
korzystania z innych form pomocy, szczególnie z pomocy na inwestycje
w gospodarstwach rolnych. W działaniu „Modernizacja gospodarstw rolnych”
uzależnia się przyznanie pomocy od posiadania odpowiednich kwalifikacji
zawodowych. Biorąc pod uwagę warunki przyznawania pomocy w ramach działania
„Ułatwianie startu młodym rolnikom”, wprowadza się dla beneficjentów ww. działania
okres przejściowy na uzupełnienie wykształcenia. Uzupełnienie wykształcenia
powinno nastąpić w terminie wyznaczonym dla beneficjenta w związku z
przyznaniem premii w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”.

Rodzaj inwestycji

W ramach działania wspierane są inwestycje materialne i niematerialne służące
modernizacji produkcji rolnej, w szczególności:

1. inwestycje materialne:
a) budowa lub remont połączony z modernizacją budynków lub budowli,
b) zakup lub instalacja maszyn, urządzeń, w tym sprzętu komputerowego,
c) zakładanie, modernizacja sadów lub plantacji wieloletnich,
d) zakup, instalacja lub budowa elementów infrastruktury technicznej
wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności
rolniczej, przygotowania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej;
2. inwestycje niematerialne:
a) zakup patentów, licencji, w tym licencji na oprogramowanie,
b) usługi związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej lub
ekonomicznej dotyczącej projektu oraz nadzorem technicznym,
związane bezpośrednio z realizacją projektu.

W Polsce stan wyposażenia gospodarstw w sprzęt służący do produkcji rolnej jest
niewystarczający, zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym; konieczna
jest modernizacja zaplecza technicznego gospodarstw. Ze względu na wysokie koszty
zakupu środków trwałych i relatywnie niskie dochody uzyskiwane z działalności
rolniczej w Polsce, dopuszcza się zakup sprzętu używanego, ale nie starszego niż 5-
letni.
Dopuszcza się również nabywanie maszyn lub urządzeń poprzez leasing.

Definicja rodzajów beneficjentów

Osoba fizyczna, osoba prawna, spółka osobowa, prowadząca działalność rolniczą
w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej.
Osoba fizyczna jest pełnoletnia i nie osiągnęła wieku emerytalnego.

W pierwszym okresie wdrażania Programu, celem ułatwienia dostępu do środków
publicznych podmiotom, które dotychczas nie otrzymały wsparcia, ogranicza się
możliwość korzystania z pomocy beneficjentom działania „Inwestycje
w gospodarstwach rolnych” Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja
i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006”.
Szczegółowe zasady w tym zakresie określone są w przepisach krajowych.

Określenie nowo wprowadzonych norm wspólnotowych (oraz
obowiązujących norm w przypadku młodych rolników otrzymujących
wsparcie na podjęcie działalności).

W ramach działania wspierane mogą być inwestycje dostosowujące gospodarstwo do
norm wspólnotowych, które są obowiązujące krócej niż 36 miesięcy. Inwestycje te
mogą dotyczyć dostosowania do standardów wynikających z wdrożenia dyrektywy
91/676/EWG w sprawie ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez
azotany pochodzenia rolniczego - dostosowanie gospodarstw do standardów
określonych w programach działań, mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze
źródeł rolniczych na wyznaczonych obszarach szczególnie narażonych (OSN).

Programy działań dla poszczególnych OSN, obowiązujące na podstawie aktów prawa
miejscowego (rozporządzenie dyrektora generalnego regionalnego zarządu
gospodarki wodnej) wydawane były od roku 2004 i obejmują okresy 4 letnie.
W zakres tych Programów wchodzą m. in. dostosowania gospodarstw dotyczące
sposobu przechowywania nawozów naturalnych i pasz objętościowych Pomoc
inwestycyjna na dostosowanie w ww. zakresie może być udzielana nie później niż
w okresie 36 miesięcy od daty przewidzianej w programie działań jako termin
końcowy dokonania dostosowań w gospodarstwach położonych na OSN.

W przypadku wejścia w życia nowych przepisów wspólnotowych dotyczących
gospodarstw rolnych, zakres wsparcia inwestycji dostosowawczych w ramach
Programu będą modyfikowane.

W ramach działania wspierane mogąc być inwestycje dostosowujące gospodarstwa
beneficjentów działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” objętego PROW 2007-
2013 do obowiązujących norm wspólnotowych w zakresie:

1. higieny produkcji - dyrektywa 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r.
ustanawiająca przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu
surowego mleka poddanego obróbce cieplnej i produktów na bazie mleka;
2. warunków utrzymania zwierząt:
a) dyrektywa 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotycząca ochrony zwierząt
hodowlanych,
b) dyrektywa 99/74/WE ustanawiająca minimalne normy ochrony kur
niosek,
c) dyrektywa 91/629/EWG ustanawiająca minimalne normy ochrony cieląt,
d) dyrektywa 97/2/WE zmieniająca dyrektywę 91/629/EWG ustanawiającą
minimalne normy ochrony cieląt,
e) decyzja Komisji 97/182/WE zmieniająca Załącznik do dyrektywy
91/629/EWG ustanawiającej minimalne normy ochrony cieląt,
f) dyrektywa 91/630/EWG określająca minimalne normy ochrony świń,
g) dyrektywa 2001/88/WE zmieniająca dyrektywę 91/630/EWG
ustanawiającą minimalne normy ochrony świń,
h) dyrektywa 2001/93/we zmieniająca dyrektywę 91/630/EWG
ustanawiającą minimalne standardy ochrony świń.

Pomoc inwestycyjna na dostosowanie w ww. zakresie, zgodnie z rozporządzeniem
Rady (WE) nr 1698/2005 będzie udzielana pod warunkiem, że dostosowanie nastąpi
nie później niż w okresie 36 miesięcy od daty podjęcia prowadzenia gospodarstwa
rolnego.

Gospodarstwa rolne przejmowane przez beneficjentów działania „Ułatwianie startu
młodym rolnikom” są w różnym stopniu dostosowane do obowiązujących norm
wspólnotowych. W celu ułatwienia młodym rolnikom rozpoczęcia prowadzenia
gospodarstwa, konieczne jest wsparcie inwestycji dostosowujących gospodarstwa do
obowiązujących norm wspólnotowych. Inwestycje te, niezbędne z punktu widzenia
bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska oraz warunków utrzymania zwierząt,
są obciążeniem dla nowo powstałego gospodarstwa, gdyż nie przekładają się
bezpośrednio na korzyści ekonomiczne.

Rodzaj wsparcia

Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji (części
poniesionych kosztów realizacji inwestycji).

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno
gospodarstwo rolne w ramach działania, w okresie realizacji PROW, nie może
przekroczyć 300 tys. zł.

Do realizacji mogą być przyjęte operacje, których wysokość kosztów kwalifikowalnych
będzie wynosiła powyżej 20 tys. zł. Ograniczenie to nie dotyczy operacji
obejmujących wyłącznie wyposażenie gospodarstwa rolnego w urządzenia do
składowania nawozów naturalnych lub projektów związanych z dostosowaniem do
norm wspólnotowych.

Intensywność pomocy

Poziom pomocy wynosi maksymalnie:

40% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą;
50% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej przez
osobę fizyczną, która w dniu złożenia wniosku o pomoc nie ukończyła 40 roku
życia;
50% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej na
obszarach górskich, innych obszarach o niekorzystnych warunkach
gospodarowania, obszarach rolnych objętych siecią NATURA 2000 lub
obszarach, na których obowiązują ograniczenia w związku z wdrażaniem
Ramowej Dyrektywy Wodnej;
60% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej przez
osobę fizyczną, która w dniu złożenia wniosku o pomoc nie ukończyła 40 roku
życia, na obszarach górskich, innych obszarach o niekorzystnych warunkach
gospodarowania, obszarach rolnych objętych siecią NATURA 2000 lub
obszarach, na których obowiązują ograniczenia w związku z wdrażaniem
Ramowej Dyrektywy Wodnej;
75% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej
w związku z wprowadzeniem w życie Dyrektywy Azotanowej – dotyczy umów
zawartych do dnia 30 kwietnia 2008 r.

Finansowanie

Koszt całkowity: 4 449 830 000 EUR
Wydatki publiczne: 1 779 932 000 EUR

Zobacz również:
MŁODY ROLNIK - Ułatwienie startu Młodym Rolnikom
Renty strukturalne - renta strukturalna warunki
Różnicowanie działalności rolniczej
Program rolnośrodowiskowy
Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstwa